* يادىكارلىقلىرىمىز

  • ﻳﯩﭙﻪﻙ ﻳﻮﻟﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﻣﻪﺩﻩﻧﯩﻴﯩﺘﻰ ﺋﻪﯕﮕﯜﺷﺘﯩﺮﯨﻨﻰ ﻗﺎﻳﺘﺎ ﺗﯧﭙﯩﯟﯨﻠﯩﺶ

    ﻳﯩﭙﻪﻙ ﻳﻮﻟﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﻣﻪﺩﻩﻧﯩﻴﯩﺘﻰ ﺋﻪﯕﮕﯜﺷﺘﯩﺮﯨﻨﻰ ﻗﺎﻳﺘﺎ ﺗﯧﭙﯩﯟﯨﻠﯩﺶ

    ئابدۇشۈكۈر مۇھەممەتئىمىن 1.كەلگۈسىگە يۈزلەنگەن دۇنيا ۋە زامانىۋى ئەقىل «غايە رېئاللىققا مۆكۈنگەن بولىدۇ ، غايە رىئاللىقنىڭ كۆچۈرمىسى ئەمەس، بەلىكى ئەقىل بىلەن كۆرۈلىدىغان، تەسەۋۋۇر بىلەن تەقلىد قىلىنىدىغان مەلۇم نەرسىنىڭ مۇمكىنلىكى.»-بېلىنىسكى ئىشلەپچىقىرىش كۈچلىرى بىلەن پەن – تېخنىكا تەرەققىياتىنىڭ بۈگۈنكى سەۋىيىسى ئىنسانىيەت تارىخى ئىككى مىڭ يىل ئىچىدە ئېرىشكەن ھەممە...

    داۋامى...

  • كروران گۈزىلى – ئۇيغۇرلارنىڭ ئانىسى

    كروران گۈزىلى – ئۇيغۇرلارنىڭ ئانىسى

    جۇڭگونىڭ يىراق چېگرا رايونى شىنجاڭنىڭ مەركىزىي شەھىرى ئۈرۈمچى خۇددى بۇ يەردىكى مول نېفىت زاپىسى كەبى چالقىنىپ تۇرماقتا . 3800 يىللىق « ئاپئاق ئايىم » مۇشۇ چالقىنىشلارنىڭ بىر قىسمى . كاشتان رەڭلىك چېچى ، دۈگىلەك كۆزى ، ئاپئاق تېرىسى ، ئوتتۇرىدىن ياما ئاريىلغان چېچىغا قاراپ ،...

    داۋامى...

  • قەشقەردىكى چۆكۈش ۋە ئۆرلەش

    قەشقەردىكى چۆكۈش ۋە ئۆرلەش

    ئەختەم ئۆمەر 1. قەشقەرنىڭ چۆكۈشى ھازىرقى زامان ئادەملىرىنىڭ بىلىدىغىنىنىڭ كۆپىيىشى بىلەن ئۇنتۇيدىغانلىرىمۇ كۆپ بولدى. ئەلۋەتتە ئادەمنىڭ كاللىسىغا سىغىدىغان نەرسىنىڭ چېكى بار. بۇ خۇددى ئادەمنىڭ كۆزىنىڭ كۆرۈش ئۇزۇنلۇقى توختىغان يەر قازانغا ئوخشاش كۆرۈنگەندەك ئىش. شۇڭا ئادەملەر ئۇنتۇپ كەتمەسلىكنىڭ ئامالىنى قىلىپ يېزىق ئىشلىتىپ قەغەزگە پۈتۈۋالغانىدى. مانا ئەمدى...

    داۋامى...

  • kariz

    بوستانلىق مەدەنىيتىدىكى مۆجىزە—كارىز

    كارىز— بوستانلىق مەدەنىيىتىنى بەرپا قىلىشتىكى مۆجىزە، خەلقىمىز ئۇزاق زامانلار داۋامىدا ئىككى قولى، ئەقىل – پاراسىتىگە تايىنىپ ئىجاد قىلغان ئەمگەك مېۋىسى. تۇرپاندا ‹‹ئەر ئۆلسە چىراغ ئۆچىدۇ، كارىز ئۆلسە، ئەل كۆچىدۇ›› دەيدىغان ماقال بار. بۇ، خەلقىمىزنىڭ كارىزغا بولغان ئەقىدە، مۇھەببىتىنىڭ نەقەدەر چوڭقۇرلۇقىنى دەلىللەيدۇ. تۇرپان قەدىمىي يىپەك يولىدىكى...

    داۋامى...

  • ingentag

    سىرلىق غەلىتە تاغ — ئىنگەن

    تۇرسۇن قۇربان كەلپىن ناھىيەسىنىڭ ئاچال يېزا بازار مەركىزىدىن 29 كىلومېتىر يىراقلىقتىكى قاقاسلىقتا تۆت ئەتراپى قارا، قىزىل، ئاق، يېشىل، سېرىق، قوڭۇر ۋە مىستىن ئىبارەت يەتتە خخل رەڭدىكى تاغ بىلەن ئورالغان تاغلىق كەنت ـ ئىنگەن كەنتى بار. دېڭىز يۈزىدىن 2000 مېتىر ئېگىزلىككە جايلاشقان بۇ كەنت يىراقتىن قارىغاندا...

    داۋامى...

  • ئىدىقۇت قەدىمىي شەھىرى

    ئىدىقۇت قەدىمىي شەھىرى

    ئىدىقۇت قەدىمكى شەھىرى – تۇرپان شەھىرىنىڭ تەخمىنەن 40 كىلومېتىر شەرقىدىكى ئاستانە كەنتىنىڭ شەرقىگە جايلاشقان بولۇپ شىمالىي تەرىپى قاراغوجا كەنتىگە يېقىن.خەن سۇلالىسى دەۋرىدە ئىدىقۇت قەلئەسى دەپ ئاتالغان ، شەرقىي جىن سۇلالسى دەۋرىدە ئالدىنقى لياڭ پادىشاھلىقى ئىدىقۇت ۋىلايىتىنى تەسىس قىلغان .شىمالىي ۋېي سۇلالىسى دەۋرىدە ئالدىنقى لياڭ پادىشاھلىقىنڭ...

    داۋامى...

  • ئۇيغۇر ئاياللىرىنىڭ قۇراق بۇيۇملىرى

    ئۇيغۇر ئاياللىرىنىڭ قۇراق بۇيۇملىرى

    ۋارىسجان ئەمەت ئۇيغۇر ئاياللىرى لاتىلارنىڭ رەڭگى، تۈرى بويىچە رەتلەپ، ئىشلىمەكچى بولغان بۇيۇمنىڭ ئالاھىدىلىكى ۋە ئېھتىياجىنى نەزەردە تۇتۇپ پۇرۇچلارنى كېسىپ شەكىلگە كەلتۈرۈپ تۇرمۇش بۇيۇملىرىنى تىكىدۇ. ئۇلار تۆۋەندىكىلەردىن ئىبارەت: تەكى: تەكى كۈندىلىك تۇرمۇشتا كەم بولسا بولمايدۇ. ئۇ، ياتقاندا بەدەن بىلەن باش، بەدەن بىلەن بويۇننىڭ مەلۇم تەكشىلىككە توغرىلاپ...

    داۋامى...

  • ئۇيغۇرلاردا بەلباغ

    ئۇيغۇرلاردا بەلباغ

    مەدەنىيەت ئىنسانلارنىڭ ئۇزاق ۋە ئەگرى – توقاي تارىخىي ئەمەلىيىتى داۋامىدىكى ماددىي ۋە مەنىۋى ھاسىلاتلىرىنىڭ بىباھا يىغىندىسى بولسىمۇ، لېكىن ھېچ نەرسە مەڭگۈلۈك بولمايدىغان بۇ دۇنيادا، بىر مەزگىل قۇياشتەك پارلىغان مەدەنىيەتمۇ دەۋرلەرنىڭ ئۆتۈشى بىلەن خۇددى ئاستا – ئاستا پېتىۋاتقان قۇياشتەك كۆزدىن غايىب بولىدۇ. ئەقىل – پاراسەتلىك ئەجدادلىرىمىز...

    داۋامى...

  • قەدىمىي قول ھۈنەرۋەنچىلىكنىڭ نامايەندىسى — قاغىلىق چەكمىنى

    قەدىمىي قول ھۈنەرۋەنچىلىكنىڭ نامايەندىسى — قاغىلىق چەكمىنى

    قاغىلىق ناھىيىسى قەدىمىي ‹‹ يىپەك يولى ›› نىڭ مۇھىم قاتناش تۈگۈنى بولۇپ ، ‹‹ قارا قۇرۇم باغرىدىكى بىباھا مەرۋايىت ›› دېگەن نام بىلەن ئاتىلىپ كەلگەن . ئۇ غەربتە تەكلىماكان قۇملۇقىغا ، جەنۇبتا قارا قۇرۇم تېغىغا يېقىن ، شەرقتە شىزاڭ ھەم پامىر ئېگىزلىكى بىلەن قوشنا بولۇپ...

    داۋامى...

  • tumak3

    شايار قارا كۆل تۇمىقى

    شايار ناھىيىسىدىكى 90 ياشلىق تۇنىياز ھاجى يۈسۈپ سەككىز يېشىدىن باشلاپ دادىسىدىن قارا كۆل تۇمىقى تىكىشنى ئۆگەنگەن. ئۇ بۇ ھۈنىرىنى ھازىرغىچە داۋاملاشتۇرۇپ كەلمەكتە، ھازىر تۇنىياز ھاجى يۈسۈپ بىلەن ھۈسەن مۇھەممەد قارا كۆل تۇمىقىنى تىكىش بويىچە دۆلەت دەرىجىلىك غەيرىي ماددىي مەدەنىيەت مىراسلىرىنىڭ ۋارىسى بولۇپ قالدى. شاياردا قارا...

    داۋامى...

  • خوتەن قەغىزى(ئىمىنجان كېرىم ئاقشەھىرى)

    خوتەن قەغىزى(ئىمىنجان كېرىم ئاقشەھىرى)

    ئىپتىخارىم، شۆھرىتىم، پەخرىم خوتەن قەغىزى، شەربەت تۆكەر سۆزلىسەم تىلىم، خوتەن قەغىزى، ساڭا كەلكۈن مۇھەببەت – مېھرىم خوتەن قەغىزى، شان – شەرەپتىن يايرىدى دىلىم خوتەن قەغىزى، ھېكمىتىڭدۇر ھۆرمىتىم، دىتىم خوتەن قەغىزى، ئىجاد – مېھنەت تۆرىدە تەختىم خوتەن قەغىزى. سەندە ئايان خەلقىمنىڭ ئەسىر – ئىرا، يىللىرى، بىلدى...

    داۋامى...

  • ئابدۇشكۈر مۇھەممەتئىمىن ئەسەرلىرىنىڭ كاتولوگى

    ئابدۇشكۈر مۇھەممەتئىمىن ئەسەرلىرىنىڭ كاتولوگى

    نەشر قىلىنغان كىتابلىرى: 1.«شىنجاڭنىڭ تاڭ دەۋرىدىكى ناخشا-ئۇسۇل سەنئىتى»،شىنجاڭ خەلق نەشرىياتى ، 1980- يىلى نەشر قىلغان. 2.«ئۇيغۇر كىلاسسىك مۇزىكىسى ”ئون ئىككى مۇقام“ھەققىدە»مىللەتلەر نەشرىياتى ، 1980- يىلى نەشر قىلغان. 3.«رۇبائىيات»(1) ، قەشقەر ئۇيغۇر نەشرىياتى 1982- يىلى نەشر قىلغان. 4.«ئۇيغۇر پەلسەپە تارىخىغا ئائىت مەسىللەر» ، قەشقەر ئۇيغۇر نەشرىياتى...

    داۋامى...

  • شىنجاڭ ئۇنىۋېرسىتېتى مىللەتلەر فولكلور مۇزېيى

    شىنجاڭ ئۇنىۋېرسىتېتى مىللەتلەر فولكلور مۇزېيى

    پولات ئاماننۇرى شىنجاڭ ئۇنىۋېرسىتېتى مىللەتلەر فولكلور مۇزېيى، – شىنجاڭدىكى 13 مىللەتنىڭ قويۇق يەرلىك، مىللىي تۈسكە ئىگە ماددىي ۋە مەنىۋى مەدەنىيەت يادىكارلىقلىرىنى توپ−لاش، رەتلەش ۋە تەتقىق قىلىشنى نىشانلىغان بولۇپ، مەزكۇر مۇزېيدا شىنجاڭدىكى 13 مىللەتنىڭ ئەنئەنىۋى تۇرمۇش مەدەنىيىتىگە ئائىت 3000 خىلدىن ئارتۇق ماددىي بۇيۇم ۋە ئارخىئولوگىيىلىك بۇيۇملار...

    داۋامى...

  • خوتەننىڭ قەدىمقى تامغا مەدەنىيىتى

    خوتەننىڭ قەدىمقى تامغا مەدەنىيىتى

    تامغا مەدىنىيىتى _نەچچە مىڭ يىللىق تارىخىي تەرەققىيات جەريانىدا ھەرقايسى خان – بەگلىكلەر ئوتتۇرسىدىكى سىياسىي ، ئىقتىسادىي ۋە ئىجتىمائىي مەسىلىلەر ھەققىدىكى خەت – چەكلەردە ، جۈملىدىن خان ۋە بەگلەرنىڭ ئەمىر – پەرمانلىرىدا ، شۇنداقلا ئاۋام خەلنىڭ ئىقتىسادىي مۇناسىۋىتىنى ئەكس ئەتتۈرىدىغان يازما ھۆججەتلەردە ئىشلىتىلىپ ، دۆلەت تەشكىلاتلىرى...

    داۋامى...

  • ئالتۇن قەدىمقى شەھەر خارابىسى

    ئالتۇن قەدىمقى شەھەر خارابىسى

    ئالتۇن قەدىمكى شەھەر خارابىسى شايار ناھىيىسىنىڭ غەربىي جەنۇبىدا بولۇپ، ئېنىق ئورنى ھازىرقى 74 – نومۇرلۇق نېفىت قۇدۇقى جايلاشقان قۇملۇق ئىچىدە. ئالتۇن قەدىمكى شەھەر خارابىسىنىڭ ھازىرچە ساقلانغان قالدۇق سېپىلىنىڭ ئۇزۇنلۇقى تەخمىنەن 1000 مېتىرچە، ئەڭ ئىگىز جايلىرى تۆت مېتىرچە كېلىدۇ. بۇ قەدىمكى شەھەر ئۈچ قات سېپىل بىلەن...

    داۋامى...

  • مومامنىڭ شىپالىق دورىلىرى

    مومامنىڭ شىپالىق دورىلىرى

    كامال ھېسامىدىنۇف (قازاقىستان) ئاپتۇرنىڭ 1993- يىلى نەشرى قىلىنغان «شىپالىق يۈز ئون گىياھ» ناملىق كىتابتىن تەييارلىغۇچى: ئابلىز ئۇرخۇن كېچىك چاغلىرىم چوڭلارنىڭ قانداقلا ئىشلىرىنى خوراپاتلىق دەپ قارايدىغان دەۋىرلەردە ئۆتكەچكىمىكىن، مومامنىڭ ئاجايىپ ھېكمەتكە باري تۇرمۇش تەجرىبىلىرىنى كۆزگە ئىلماپتىكەنمەن. بىر قانچە يىل ئىلگىرى رەھمەتلىك زۇنۇن قادىر ئاكىنىڭ بىر پارچە...

    داۋامى...

  • بىزنىڭ تارىخىي يېزىقلىرىمىز

    بىزنىڭ تارىخىي يېزىقلىرىمىز

    ئارسلان ئابدۇللا ھازىرغا قەدەر بىزگە مەلۈم بولغان ، ئەجدادلىرىمىز قوللانغان يېزىقلاردىن قەدىمكى تۈرك يېزىقى ، سوغدى يېزىقى ، مانى يېزىقى ، قەدىمكى ئۇيغۇر يېزىقى ، براھمى يېزىقى ، قارۇشتى يېزىقى ، سۈرىيە يېزىقى، كونا تىبەت يېزىقى ، ئەرەپ يېزىقى ، خاقانىيە يېزىقى ، چاغاتاي يېزىقى...

    داۋامى...