* سەنئەت گۈلزارى

پەخرىمىز سەن يۇرت ئوغلانى

يوللانغان ۋاقتى: ئاۋغۇست 16, 2010 | ئىنكاس يېزىلمىغان
تۇرسۇنگۈل مەھمۇد مۇھەررىر ئىلاۋىسى: ماي بوياق رەسىم سەنئىتىنىڭ جۇڭگودا تارقالغانلىقىغا تېخى 100 يىل بولمىغان بولسىمۇ، بىر تۈركۈم مۇنەۋۋەر سەنئەتكارىمىز بىر ئۆمۈر ئۆزىنىڭ زېھنىي قۇۋۋىتى ۋە ئەقىل – پاراسىتىنى سەرپ قىلىپ، جۇڭگو ماي بوياق سەنئىتىنىڭ گۈللىنىشى ۋە تەرەققىياتىغا زور تۆھپىلەرنى قوشتى. بىر نەچچە ئەۋلاد سەنئەتكارنىڭ ئورتاق...
داۋامى...
خەلق داستانچىسى شاھ مۇھەممەد

يوللانغان ۋاقتى: ئاۋغۇست 16, 2010 | ئىنكاس يېزىلمىغان
ئابلىكىم ئوبۇل تونۇلغان خەلق سەنئەتكارى، پېشقەدەم داستانچى شاھ مۇھەممەد 2009 – يىل 11 – ئاينىڭ 8 – كۈنى 97 يېشىدا ئالەمدىن ئۆتتى. مەرھۇم 1912 – يىلى قاراقاش ناھىيىسىنىڭ كۇيا يېزىسى قاقلىق كەنتىدە داستانچى ئائىلىسىدە تۇغۇلغان. ئەسلىي ئىسمى مۇھەممەد پاسار بولۇپ، يۇرتداشلىرى ۋە دەۋرداش خەلق سەنئەتكارلىرى...
داۋامى...
پەسىل ئەلچىسى، ساما ماھىرى

يوللانغان ۋاقتى: ئاۋغۇست 16, 2010 | ئىنكاس يېزىلمىغان
خۇدابەردى ئابدۇللا خەلقىمىز ئۆزىنى سۆيگەن ئوغلىغا ھەرقاچان كەڭ قۇچاق ئاچىدۇ، ئۇنىڭغا سۆيۈملۈك نام بېرىدۇ. ‹‹چاقماقجان››(1984 – يىلى ئالەمدىن ئۆتكەن) قەشقەر ئەھلىنىڭ سۆيۈملۈك ئوغلى روزىئاخۇنغا بەرگەن مۇبارەك نام. خەلق ئەقىللىق. شۇڭا ئۇلار ھەرىكىتى چاققان، گەپ – سۆزدە چېچەن بۇ ئوغلىغا شۇ نامنى بەرگەن. مەن ئېسىمنى بىلسەم،...
داۋامى...
‹‹مۇقام›› دېگەن سۆز قانداق پەيدا بولغان؟

يوللانغان ۋاقتى: ئاۋغۇست 16, 2010 | ئىنكاس يېزىلمىغان
مۇرادىل مۇختەر ئۇيغۇرلار قەدىمدىن تارتىپلا ئەمگەك، تۇرمۇشتا ناخشا – كۈيلەردىن ئايرىلمىغان، يىپ ئېگىرگەندە، ئورما ئورىغاندا، يول يۈرگەندە، توي – تۆكۈنلەردە، ئومۇمەن ئىجتىمائىي ھاياتنىڭ ھەممە ساھەسىدە ناخشا – مۇزىكىدىن ئايرىلمىغان. ئۇزاق دەۋرلىك تەرەققىيات داۋامىدا، مۇزىكا – كۈيلەر ئىجتىمائىي ھايات ۋە تەبىئەت دۇنياسىنىڭ قانۇنىيىتى بىلەن بىرىككەن. ھازىر...
داۋامى...
خەلق ناخشىلىرىنىڭ سېھرىي كۈچى

يوللانغان ۋاقتى: ئاۋغۇست 16, 2010 | ئىنكاس يېزىلمىغان
تاھىر ئىمىن مەدەنىيەت خەزىنىمىزگە نەزەر سالساق، ئەۋلادمۇ ئەۋلاد ئېيتىلىپ كېلىۋاتقان خەلق ناخشىلىرىنىڭ ئوخشىمايدىغان دەۋرلەردىكى خەلقنىڭ تەقدىرى ۋە كەچۈرمىشلىرى بىلەن چەمبەرچاس باغلانغانلىقىنى، ھەر بىر ناخشىدىن يالغۇز بىر ئادەمنىڭ ئەمەس، بىر قوۋمنىڭ يۈرەك ساداسىنى ۋە مەلۇم ئورتاقلىققا ئىگە ھېسسىياتنى، ئىنسانىي مېھىر – مۇھەببەتنى، ھەققانىيەتكە بولغان پىداكار روھنى،...
داۋامى...
ئۇيغۇر مۇقام سەنئىتى ۋە ئۇنىڭ تۈرلىرى

يوللانغان ۋاقتى: ئاۋغۇست 16, 2010 | ئىنكاس يېزىلمىغان
ئۇيغۇر مۇقاملىرى تارىخنىڭ ئۇزۇن ، تۈرىنىڭ كۆپ بولۇشى ھەم ئۆزىگە خاس بىر قاتار ئالاھىدلىكلىرى بىلەن ، ئىنسانىيەتنىڭ سەنئەت خەزىنىسىدىكى ‹‹ بىباھا گۆھەر ›› دەپ تەرىپلەنمەكتە . ئۇيغۇر مۇقاملىرى دائىرىسىگە ئادەتتە ‹‹ 12 مۇقام ›› ، ‹‹ دولان مۇقامى ›› ، ‹‹ تۇرپان مۇقامى ›› ،...
داۋامى...
دولان ئۇسسۇلى

يوللانغان ۋاقتى: ئاۋغۇست 16, 2010 | ئىنكاس يېزىلمىغان
دولانلىقلار قەدىمدىن تارتىپ ناخشا – ئۇسسۇل ، مۇزىكىغا ماھىر خەلق بولۇپ ، ناخشا – ئۇسسۇل ۋە مۇزىكا ئۇلارنىڭ كۈندىلىك تۇرمۇشىنىڭ ئايرىلماس بىر قىسمى . دولان ئۇسسۇلى بۇنىڭدىن تەخمىنەن 200 يىللار ئىلگىرى دولاندا چورۇق مىڭ بېشى دېگەن كىشى ئارىلىق تەرتىپكە سېلىنغان . دولان ئۇسسۇلى – دولان...
داۋامى...
تەبلىۋاز

يوللانغان ۋاقتى: ئاۋغۇست 16, 2010 | ئىنكاس يېزىلمىغان
تەبلىۋاز _ قەدىمكى دۇمباق تىپىدىكى چالغۇلارنىڭ ئەزاسى . دۇمباق ئىنسانلار تارىخىدا ئەڭ بۇرۇن كەشىپ قىلىنغان ۋە تارىختىكى خىلمۇخىل چالغۇلارنىڭ مەيدانغا كېلىشىگە ئاساس ياراتقان . تەبلىۋاز دۇمباق تىپىدىكى ئەڭ قەدىمكى سوقما چالغۇ بولۇپ ، ئەينى زامانلاردا ئۇنىڭ جەڭ تەبلىۋىزى ۋە نەغمە تەبلىۋىزىدىن ئىبارەت ئىككى خىل شەكلى...
داۋامى...
ناماقۇللۇق مەشرىپى

يوللانغان ۋاقتى: ئاۋغۇست 16, 2010 | ئىنكاس يېزىلمىغان
تۇرسۇنبەگ ئىبراھىم تايماس ئۇيغۇر خەلقىنىڭ فولكلور ئوچۇقى بولغان مەشرەپلەر خەلقىمىز بېسىپ ئۆتكەن ئۇزاق تارىخىي باسقۇچلاردا تەدرىجىي شەكىللىنىپ، مەزمۇنى بارغانچە بېيىغان. مەشرەپلىرىمىز مەنىۋى تۇرمۇشنى بېيىتىش، سەنئەتتىن ھۇزۇرلىنىش، ئۇيۇشۇشچانلىقنى ئاشۇرۇشتەك ئورتاقلىققا ئىگە. بۇ نۇقتىدا دولانلارنىڭ ‹‹ناماقۇللۇق مەشرىپى›› نى تىلغا ئېلىش مۇمكىن . ‹‹ناماقۇللۇق مەشرىپى›› مەزمۇن ۋە شەكىلگە...
داۋامى...
ئۇيغۇرلاردىكى خەلق ناخشىلىرى بىلەن ئاممىباب ناخشىلارنىڭ پەرقى

يوللانغان ۋاقتى: ئاۋغۇست 2, 2010 | ئىنكاس يېزىلمىغان
گۆھەر تاجىمەتتۇردى ئۇيغۇرلار ناخشا – مۇزىكىغا ھېرىسمەن خەلق بولۇپ، ‹‹ناخشا – ئۇسسۇل›› ماكانى شىنجاڭنىڭ ئۇزاق ئەسىرلىك مەنىۋى مەدەنىيىتىنى جۇلالاندۇرۇشتا شوخ، قىزغىن، شانلىق ناخشا – ئۇسسۇل مەدەنىيىتى بىلەن ئالاھىدە دىققەتكە سازاۋەر بولۇپ كەلگەن. ئۇيغۇر خەلق ناخشىلىرى مەزمۇن، ئاھاڭ، كۈي، مېلودىيە جەھەتتىكى ئۆزگىچىلىكلىرى بىلەن ئۇيغۇرلارنىڭ ناخشا –...
داۋامى...
كاچۇڭ دېھقانلىرى ۋە رەسساملىق

يوللانغان ۋاقتى: ئىيۇل 31, 2010 | ئىنكاس يېزىلمىغان
ئەخمەتجان ئىگەمبەردى يىراق – يىراقلارغا سوزۇلغان يەكەن دەرياسى بويىدىكى بىپايان بوستانلىقلاردا ئۆزگىچە بوستانلىق مەدەنىيىتى ۋە ئات ئۈستى مەدەنىيىتىگە تويۇنۇپ، رەڭدار مەدەنىيەتنىڭ ھەقدار ئىگىسى بولۇپ كېلىۋاتقان كاچۇڭلۇقلار ئەقىل – پاراسەتلىك ۋە ئىجادكار ئەجدادلىرىنىڭ گۈزەللىك تۇيغۇسىنى تۇرمۇش ۋە ئۆرپ – ئادىتىنىڭ ھەممە تەرىپىگە سىڭدۈرۈپ كەلگەن. نەچچە مىڭ...
داۋامى...
ناخشا-ئۇسسۇلنىڭ مەۋجۇتلىقىمىزدىكى ئورنى قانچىلىك؟

يوللانغان ۋاقتى: ئىيۇل 25, 2010 | ئىنكاس يېزىلمىغان
ﻳﯜﺳﯜﭘﺠﺎﻥ ﻣﯘﮬﻪﻣﻤﻪﺕ ﺗﯘﻏﻴﺎﻥ مۇقاملىرىمىز،ناخشا-ئۇسسۇللىرىمىز ئۇيغۇر خەلقىنىڭ مۇزىكىلىق بەدىئىي قامۇسى،مەدەنىيتىمىزنىڭ تەركىبى قىسمى(ئەڭ مۇھىم قىسمى ئەمەس).ئۇنىڭ ئەسىر-ئەسىرلەردىن بۇيان بىرگە مەنىۋىي ئۇرۇن بىرىپ كەلگەنلىكىنى،زورئىستىتىك قىممىتىنى،تەربىيۋىي ئەھمىيتىنى،بىر قىسىم مەدەنىيەت ۋە ئۆرۈپ-ئادەتلىرىمىزنى،كۆپلىگەن كىلاسسىك ئەدەبىيات ۋە خەلق ئىغىز ئەدەبىيات مىراسلىرىنى بىزگىچە يەتكۈزۈشتىكى كۆۋرۈكلۈك رولىنى،مۇقاملىرىمىزنىڭ ئۆزىمىزنى چەت ئەللەرگە تونۇشتۇرۇشتىكى ئىجابىي قىممىتىنى(بۇنىڭدا يەنە...
داۋامى...
ئىلى سەنىمى ھەققىدە

يوللانغان ۋاقتى: ئاپرېل 2, 2010 | ئىنكاس يېزىلمىغان
سەنەم–ئۇسسۇل پەدىلىرىنىڭ ناخشا بىلەن بىرلەشتۈرۈلگەن بىر خىل سەنئەت شەكلى بولۇپ، مىلودىيىلىرىنىڭ ئۆزگىرىشچان ۋە لېرىكىلىقى، ئاھاڭلىرىنىڭ بىر–بىرىگە ئۇلىنىپ بىر–بىرىگە يۈرۈشلىشىشى، رېتىم–ئۇدارلىرىنىڭ بالداقمۇ–بالداق شوخلىشىپ بېرىشى قاتارلىق قۇرۇلمىسى بىلەن ئۇسسۇلچىلارنىڭ ماھارىتىنى ئالاھىدە جارى قىلىشىغا زېمىن ھازىرلاپ بېرىپلا قالماستىن، سورۇن ئەھلىنىڭ ئىستېتىك زوقلىنىشىنى ۋايىغا يەتكۈزىدۇ. «ئىلى سەنىمى» ۋىسال تەشنالىقى...
داۋامى...
ئىلىنىڭ داڭلىق سەنئەتكارلىرى: ھېزىم موللا، مەتتاھىر ھەسەن، نۇرمۇھەممەت ناسىر….

يوللانغان ۋاقتى: ئاپرېل 2, 2010 | ئىنكاس يېزىلمىغان
ئۇستاز ئەزىم موللا بىننى باقى ئوغلى: ئەزىم موللا بىننى باقى (ھېزىم موللا) ئاپرېل ئۆزگىرىشىدىن كېيىن ئىلىنىڭ ھەرقايسى ئورۇنلىرىدىكى سەنئەت كۇرژۇكلىرىغا ئاكتىپ قاتنىشىپ تەشكىلاتلىق ۋە ئۇستازلىق رولىنى ئويناپ، ئىلى رايونىدىكى سەنئەت ئىشلىرىنىڭ راۋاجلىنىشىغا مۇھىم تۆھپە قوشقان پېشقەدەملىرىمىزنىڭ بىرى. ھېزىم موللا 1906–يىلى غۇلجا شەھىرىنىڭ قازانچى مەھەللىسىدە تۇغۇلغان....
داۋامى...